Yazı Detayı
15 Şubat 2018 - Perşembe 08:28 Bu yazı 255 kez okundu
 
Tüm Canlılar Bir gün Plastik Atık Yutacaktır!
Hamdi Temel
www.hamditemel.com
 
 

Bu hafta 2011 yılında çıkan Plastik Atık: Ekolojik ve Beşeri Sağlık Etkileri (Plastic Waste: Ecological and Human Health Impacts) adlı dergiyi inceledim. “Naylon aşkı öldürür” adlı kitabımdaki çoğu konulara temas etmesi beni ayrı bir memnun etti. Demek ki bu konu tüm dünyada çok önemli ve duyarlı insanların gündeminde…

Okuduğum derginin bir yerinde “plastik atıkların yutulması” konusu çok ilginçti. Tamamen bilimsel verilere dayanarak açıklanması çok önemli idi. Böylece  bu haftaki köşe yazımda bu konuya yer vermek istedim. Durum aslında düşündüğümüzden de vahim. Sizlerin de ilgisini çekecek olan bu dergideki “plastik atıkların yutulması” ile ilgili bilimsel verileri paylaşmak istedim.

Plastik atıklar vahşi hayata müthiş zarar veriyor ve yutulan plastik miktarına ve türüne göre hayvanın sindirim sistemini etkiliyor ve gelişimine zarar veriyor diye kısa bir giriş yapılıyor.

Örneğin, bazı kuşlar (procellariiformes - albatros içeren bir grup kuş) inceleniyor ve plastik atıklara karşı daha savunmasız oldukları görülüyor. Çünkü bu tür kuşlar kusamadıklarından dolayı aldıkları plastiklerden kurtulamazlar. Bu tür kuşların plastik atıklardan ölüm ve yaralanma oranlarının yüksek olduğu gözlenmiş…

 Laysan Albatros civcivler ile ilgili yaptığı çalışmada; yüzde 90'ının üst bölgelerinde plastik enkaz bulunduğunu ve büyük olasılıkla ebeveynlerin beslenmesinin sonucundan dolayı olduğunu tespit etmişler. Düşünün yediğimiz piliç ve tavukların beyaz etlerindeki plastik atıkların varlığını. Ne hissediyorsunuz?

İyi bir beslenememe olayı; mide dolu imiş gibi hissedilerek iştahın azalıyor ve buda açlığa neden olabilir. Hayvanların iştahsızlıklarının bir nedeni de bu histir. Ryan (1988) deneysel olarak polietilen peletlerini evcil tavukları besleyerek araştırmış ve tavukların iştahsız olduklarını gözlemlemiştir. Demek ki plastikleri yiyen hayvanlar kısmi tokluk hissederek yemek yemiyorlar ve yeterince beslenemiyorlar.

Yutulan plastikler; midenin hacmini ve yemek borusunu etkileyerek hayvanları zayıflatmış. Spear ve ark. (1995), yutulan plastik parçacıkların sayısının arttıkça deniz kuşlarında daha kötü sonuçlar verdiğine dair kanıtlar bulmuş.

Plastikler yutulması sonucu; sindirim sistemine zarar veriyor ve iç yaralanmalara neden olabiliyor. Özellikle deniz kaplumbağaları çok etkileniyor, ancak çalışmalar coğrafi bölgelere göre bulguları bakımından farklılık arz ediyor.

Tomás ve ark. (2002), Batı Akdeniz'de balıkçıların yakaladığı kaplumbağalarının üçte ikisinin plastik atıklarını yuttuklarını gözlemlemişler, Casale ve ark. (2008), Akdeniz'deki balıkların yaklaşık yarısının plastik yuttuğunu tespit etmişler ve çalışmalarını yayınlamışlar.

 Lazar ve Gracan (2011), deniz kaplumbağalarının üçte birinden fazlasının plastik atıklarını aldıklarını tespit ettiler.

            Bu tip araştırmalar incelenecek olursa; aynı türe ait araştırmalar olmasına rağmen plastik atık alımlarının coğrafi ve zamansal değişime göre farklılıklar gösterdiği görülmektedir.  Balinalar ile ilgili yapılan çalışmalarda, midelerinde plastik atıklardan en az 26 çeşit bulunmuştur. Arjantin'deki balıkçılar tarafından kazara ele geçirilen Franciscana yunusları üzerine yapılan bir araştırmada, örneklemin yüzde 28'inin midelerinde plastik pisliğinin olduğu görüldü.

            Yunuslar ile ilgili yapılan çalışmalarda midelerinde paketleme çeşitleri (selofan, poşet ve bantlar vs.,) halatlar, ağlar gibi bir çok plastik atıklar bulundu.  Ne yazık ki yakalanan yunuslarda plastik yutulmasının yüksekliği dikkatlerini çekmiş. Ayrıca bu plastik atıklardan dolayı cıva ve kadmiyum gibi ağır metaller de biyolojik olarak vücutta birikmesine neden oluyor.

Yapılan çalışmalarda örneklerinin yüzde 81'inde ağırlıklı olarak filament şeklinde plastikler bulunduğunu tespit ettiler, aynı zamanda plastik tellere sıkı bağlanmış hayvanları gördüler.

Başka bir deneysel çalışmada, plastik içeren balıklarla beslenen N. norvegicus'un bu plastikleri aldıklarını fakat onları dışarı atamadığını keşfettiler.

            Ekolojik etkiler belirsiz olmasına rağmen, bu büyük ölçekte avlanan ticari bir türe ve karnındaki plastiklerin varlığı, özellikle plastikten ete doğru hareket eden kimyasal maddeler açısından ileride insan sağlığına etkileri olabileceği düşünülmektedir.

Plastik enkazın tek başına alınması ölümcül değildir, ancak diğer etkilerle birleştirildiğinde ölümcül birikimli etkiye neden olabilir.

Bu gidişle, “tüm canlılar bir gün plastik atık yutacaktır” sözü gerçek olacak. Gerçi yutmadığımız ne malum… Kaynak:  Science for Environment Policy, DG Enviromneny News Alerts Service, In-Depth Report, Plastic Waste: Ecological and Human Health Impacts,  November 2011.

 
Etiketler:
Yorumlar
Diğer Yazılar
Benim çocuğum çok zeki ama ders çalışmıyor!
Geri dönüşüm bile okyanusların kirlenmesini önleyemiyor!
Geri dönüşüm bile okyanusların kirlenmesini önleyemiyor!
Bizler bayramları dolu dolu ve coşkulu yaşardık!
Beni hissedebilecek misin anneciğim!
Dedim ya işte onlar “düşler ülkesinde” imiş
Filistin’de Ramazan’ın İlk Günü: Sessiz Çığlık!
Yarın ahirette beni affedebilecek misin be çocuk?
Ülkeme Hizmet için “Var mısın”?
Kitaplarınızı tutsak ettiğiniz raflardan çıkarın artık!
“Adabı Muaşeret” düsturları bizle beraber yok olup gidiyor!
İnsanlığımız imtihandan geçiyor!
Ya telefonumu evde unutursam!
Ayla filmini izlerken hayal dünyama takılanlar!
Ayla filmini izlerken hayal dünyama takılanlar!
Dikkat çekiciliğin tılsımıdır sarı renk!
Felakete hep beraber sürükleniyoruz haberiniz olsun!
Haydi Kaplıcalara
Ayla filmini izlerken hayal dünyama takılanlar!
Iğdır ve üniversitesi misafirperverlikleri ile bizleri mest etti!
Sahi bunlar; ahiretinde var olduğunu hiç düşünmüyorlar mı?
Okyanusları Ve Denizlerimizi Tehdit Eden: Mikro Plastikler
Eshab-ı Kehf (Yedi uyuyanlar)
Tarihimi tekrar yaşadığım şehirlerdi; Bilecik ve Söğüt
İlk göz ağrım!
Gelecekte musluklarımızdan akan plastik katkılı suları içmeye hazır mıyız?
Suyun Buharlaşmasının Önemi*
Bir kurban bayramı daha mesajlaşma ile geçti!
Yemek Masalarımıza Kadar Gelen Mikroplastikler
Yoksa topraktan değil miyiz ki?
Yön gösteren kişi: “lider”
Her yaş özeldir!
Hem dünyamızı hem de ahiretimizi kaybetmeyelim!
Sahi bize ne oluyor?
Yeşil çay içimini yaygınlaştırmak lazım!
Suyun İnsan Hayatındaki Yeri*
Diyanet İşleri Başkanlığımıza Sahip Çıkalım
Konya’yı çok özlemişim!
B12 vitamini eksikliğini önemsemeliyiz!
Bir başka su mucizesi suyun alışkanlık değeri
Artık icraat zamanı!
Kanser kader değildir!
Vefa semtinin adını da mı değiştirsek?
Bizler atalarımızdan böyle gördük gardaş!
Bizler atalarımızdan böyle gördük gardaş!
Bizler atalarımızdan böyle gördük gardaş!
Yaşarken İnsanlarımıza Değer Vermeyi öğrenmeliyiz!
Seni hiç unutamıyorum anacığım!
Biz ülke olarak kahramanca yaşıyoruz!
Kanuni’nin de hayalini süsleyen şehir: Viyana!
Gül Kokulu Şerbetleri Çok Özledim
Gül Kokulu Şerbetleri Çok Özledim
Biz ülke olarak kahramanca yaşıyoruz!
Ah be Kaymakamım!
Bilmeden hayvan katili olmayalım!
Bilmeden hayvan katili olmayalım!
Hani Temizlik İmandandı?!
Neden çevremizi kirletiyoruz!
"Elveda DÜBTAM" diyorum, ne olur kızma olur mu!
Yazmayı seviyorum galiba!
Doğal Temizliğin Sırları - 1 (Limon Ve Sirke)
Ben bıktım be Usta!
Ah Penceremin Tozu…
Bir Yozgat Klasiği idi Bekir Bozdağ
Baba darbe mi o ne ki?
Haydi, tarafgirlik damarımız ile yüzleşelim!
Mutluluğumuzu yeniden kazanmak!
Bu haftaki köşe yazım;
Osmanlı’da Ramazan
Sevgisiz olmaz
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Yozgat
Sağanak Yağışlı
Güncelleme: 21.10.2018
Bugün
- 17°
Pazartesi
- 17°
Salı
- 18°
Yozgat

Güncelleme: 20.10.2018
İmsak
05:24
Sabah
06:49
Öğle
12:33
İkindi
15:32
Akşam
18:04
Yatsı
19:22
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
19
0
2
1
6
9
2
Başakşehir
18
0
1
3
5
9
3
Kasımpaşa
18
0
3
0
6
9
4
Beşiktaş
15
0
1
3
4
8
5
Trabzonspor
13
0
3
1
4
8
6
Antalyaspor
13
0
3
1
4
8
7
Alanyaspor
12
0
4
0
4
8
8
Göztepe
12
0
4
0
4
8
9
Yeni Malatyaspor
12
0
2
3
3
8
10
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
11
Ankaragücü
10
0
4
1
3
8
12
Sivasspor
10
0
3
4
2
9
13
Fenerbahçe
9
0
4
3
2
9
14
Kayserispor
9
0
4
3
2
9
15
Bursaspor
9
0
2
6
1
9
16
Çaykur Rizespor
7
0
3
4
1
8
17
Bb Erzurumspor
5
0
5
2
1
8
18
Akhisar Bld. Spor
5
0
6
2
1
9
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı